
Wyzwania regionalne
Inicjatywa Komisji Europejskiej Harnessing talent
Unia Europejska (UE) przechodzi ważne przemiany demograficzne – wiele regionów cierpi z powodu kurczącej się siły roboczej i niskiego odsetka osób z wyższym wykształceniem, a także jest dotkniętych odpływem młodych, wykształconych pracowników.
Komisja Europejska (KE) zidentyfikowała 46 regionów, które obecnie znajdują się w pułapce rozwoju talentów (development trap). Regiony te mierzą się z coraz większym spadkiem liczby ludności w wieku produkcyjnym oraz niskim odsetkiem osób posiadających wykształcenie wyższe. Ta grupa regionów stanowi 16% populacji całej UE. W kontekście Polski problem ten dotyczy województwa łódzkiego.
W celu lepszej identyfikacji problemu KE podjęła inicjatywę Harnessing talent, uruchamiając projekty pilotażowe, w ramach których regiony mogły otrzymać pomoc doradczą ekspertów. Wśród wybranych w naborze pn. Harness Talent empower regions – technical assistance open call regionów znalazło się województwo łódzkie oraz 10 innych regionów (Alentejo z Portugalii, Champagne-Ardenne z Francji, Dél-Dunántúl z Węgier, Kontinentalna Hrvatska z Chorwacji, Peloponnese z Grecji, Puglia z Włoch, Sachsen Anhalt z Niemiec, Vest z Rumunii, Yugoiztochen z Bułgarii i Moravia – Silesia z Czech).
Wsparcie eksperckie podzielono na dwa główne etapy:
I. Fazę diagnostyczną, w ramach której:
- przeprowadzono ocenę potrzeb i określono główne wyzwania związane z przyciąganiem, rozwojem i zatrzymywaniem talentów;
- przeprowadzono ocenę w jakim stopniu potrzeby regionu są zaspokajane przez obecne polityki, inicjatywy i strategie;
- przygotowano Raport diagnostyczny z praktycznymi ramami działania;
II. Fazę wdrożeniową, w ramach której:
- w oparciu o strategiczną mapę drogową, wdrożono niektóre ze zidentyfikowanych
w fazie I działań – przeprowadzono badanie ankietowe wśród studentów wybranych uczelni z województwa łódzkiego (Uniwersytetu Łódzkiego, Politechniki Łódzkiej, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Akademii Nauk Stosowanych Stefana Batorego w Skierniewicach oraz Akademii Piotrkowskiej w Piotrkowie Trybunalskim) oraz podjęto działania na rzecz wzmocnienia systemu monitorowania migracji talentów poprzez nawiązanie współpracy z dwoma instytutami badawczymi: Ośrodkiem Przetwarzania Informacji (OPI) i Instytutem Badań Edukacyjnych. Najnowsza edycja raportu, z lipca 2025 r., opracowanego przez OPI w ramach systemu monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów szkół wyższych została wzbogacona o wskaźniki wypracowane w ramach inicjatywy Harnessing Talent:- trzy raporty (osobno dla każdego poziomu studiów) na poziomie ogólnopolskim do zapoznania się w sekcji „Praca a miejsce zamieszkania„,
- raporty dla poszczególnych uczelni w sekcji „Raporty dla uczelni”
- Ponadto dostępne są zagregowane dane źródłowe w sekcji „Ruchliwość geograficzna”.
- przygotowano Raport wdrożeniowy.
Dodatkowo podsumowaniem i finalnym efektem prac jest raport końcowy – strategiczna mapa drogowa. Mapa drogowa ma na celu ukierunkowanie przyszłych działań i polityk w regionie poprzez wskazanie obszarów priorytetowych wraz z proponowanymi interwencjami/działaniami.
Więcej informacji o samej inicjatywie Harnessing talent i projekcie pilotażowym realizowanym w województwie łódzkim można znaleźć na stronie: https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/communities-and-networks/harnessing-talent-platform/support-on-the-ground/pillar-1-pilot-project-11-regions-harness-talent_en.
Badanie OECD pn. „Nowe spojrzenie na atrakcyjność regionalną” („Rethinking Regional Attractiveness”)
Województwo Łódzkie, jako jedno z 11 regionów pilotażowych z krajów należących do OECD (The Organization for Economic Cooperation and Development – Organizacja Współpracy Ekonomicznej i Rozwoju), wzięło udział w drugiej edycji projektu „Rethinking Regional Attractiveness” („Nowe spojrzenie na atrakcyjność regionalną”). Celem badania było wparcie decydentów w zrozumieniu ich mocnych oraz słabych stron w zakresie atrakcyjności regionalnej oraz zapewnienie narzędzi umożliwiających identyfikację, zmierzenie, monitorowanie i osiąganie celów w odpowiednich obszarach zielonej, cyfrowej i demograficznej transformacji.
Przeprowadzona analiza opiera się na 60 wskaźnikach w 6 obszarach:
- atrakcyjność gospodarcza (gospodarka, innowacja i przedsiębiorczość, rynek pracy),
- walory kulturowe i turystyczne ( turystyka, kapitał kulturowy),
- odporność gruntów i mieszkalnictwo (odporność gruntów, mieszkalnictwo),
- dobrostan mieszkańców (zdrowie, edukacja, spójność społeczna),
- łączność (transport, cyfryzacja),
- środowisko naturalne (środowisko, kapitał naturalny).
W raporcie OECD wskazuje 3 priorytety poprawy atrakcyjności regionalnej:
- lepsze powiązanie z lokalnymi i globalnymi łańcuchami wartości poprzez rozwój współpracy gospodarczej, infrastruktury, wiedzy i kapitału ludzkiego oraz wykorzystywanie szans na dywersyfikację,
- zwiększenie zdolności adaptacji do megatrendów (zmiany klimatu, cyfryzacja, starzenie się społeczeństwa, nierówności) – z naciskiem na przyciąganie i zatrzymywanie „zielonych talentów”,
- lepsze równoważenie różnych celów rozwojowych, takich jak przyciąganie inwestycji zagranicznych i wspieranie zrównoważonej turystyki.
Dokument prezentuje także dobre praktyki z regionu:
- Inkubator Sztuki w Łodzi: Wspieranie przedsiębiorczości w sektorze włókienniczym
i kreatywnym, - Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji: Wsparcie dla zielonej transformacji
w regionie Bełchatowa, - Program „Młodzi w Łodzi” realizowany przez Urząd Miasta Łodzi,
- Centrum Wsparcia Doradczego (CWD): Budowanie potencjału współpracy horyzontalnej,
- Centrum Rozwoju Kompetencji Województwa Łódzkiego,
- Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna (ŁSSE): Motor przyciągania inwestycji w regionie.
Podsumowanie badania OECD stanowią rekomendacje działań dla województwa łódzkiego:
- przyciąganie inwestycji:
- skoncentrowanie inwestycji na sektorach energii odnawialnej i bioekonomii w celu przyspieszenia transformacji przemysłowej regionu w kierunku działalności o wysokiej wartości dodanej i zrównoważonym charakterze,
- wspieranie zrównoważonego planowania przestrzennego i lepszego zarządzania gruntami w celu przyciągania zielonych inwestycji na dużą skalę, ochrony zasobów naturalnych oraz zwiększenia atrakcyjności dla mieszkańców i talentów,
- przyciąganie i zatrzymywanie talentów:
- wykorzystanie potencjału i rozszerzanie mandatu Wojewódzkiego Zespołu Koordynacyjnego w celu przeciwdziałania pułapce niedoboru talentów i wyzwaniom demograficznym,
- przyciąganie odwiedzających:
- wzmocnienie atrakcyjności turystycznej poprzez systematyczne badanie trendów, spójną identyfikację marki oraz szerszą współpracę między interesariuszami,
- zarządzanie wielopoziomowe i współpraca międzysektorowa:
- wzmocnienie inkluzyjnego zarządzania i zaangażowania obywateli w celu budowy zaufania społecznego i poprawy jakości rządzenia,
- wzmocnienie kompetencji kadr administracji regionalnej i lokalnej w odpowiedzi na kluczowe wyzwania demograficzne, klimatyczne i geopolityczne.
Przeprowadzone przez OECD badania i analizy zostały podsumowane w raporcie pn. „Nowe spojrzenie na atrakcyjność regionalną województwa łódzkiego w Polsce”, który dostępny jest także w angielskiej wersji językowej.
Więcej informacji o inicjatywie znajduje się pod linkiem:
https://www.oecd.org/en/about/programmes/rethinking-regional-attractiveness.html
Nowe spojrzenie na atrakcyjność regionalną województwa łódzkiego w Polsce (prezentacja)
Skontaktuj się
Departament polityki regionalnej i Współpracy Zagranicznej
90-002 Łódź
ul. Tuwima 22/26
tel. 42 663 30 92/fax 42 663 30 94